دلیل تاب دیسک ترمز:
لرزش فرمان هنگام ترمز گیری یکی از ازار دهنده ترین اتفاقات در زمان رانندگی است. بسیاری از رانندگان با ترس و نگرانی به تعمیرگاه مراجعه می کنند. من در سال ها تجربه خود در بازار تعمیرات خودرو بار ها دیده ام که ریشه اصلی این مشکل یک چیز است: دلیل تاب دیسک ترمز. در این مقاله قصد داریم به صورت کاملا تخصصی و با زبانی ساده به بررسی این مشکل بپردازیم. ما می خواهیم بدانیم چرا این قطعه حیاتی دچار تغییر شکل می شود و چگونه می توانیم از این هزینه های سنگین جلوگیری کنیم. اگر شما هم به دنبال پیدا کردن علت لرزش پدال ترمز یا خرابی سیستم توقف خودرو هستید این راهنما دقیقا برای شما نوشته شده است. در این بخش ابتدایی به سراغ مفاهیم پایه و نشانه های اولیه می رویم.
اگر شما به دنبال خرید لنت هستید، فروشگاه اتولنتی آماده ارائه بهترین خدمات به شماست. جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.
شناخت ساختار قطعات و مفهوم تغییر شکل در چرخ ها:
برای درک بهتر دلیل تاب دیسک ترمز ابتدا باید بدانیم این قطعه چگونه کار می کند. دیسک یک صفحه فلزی سنگین و گرد است که همراه با چرخ ماشین می چرخد. زمانی که شما پای خود را روی پدال فشار می دهید لنت ها از دو طرف به این صفحه فلزی می چسبند. اصطکاک بسیار شدیدی که در این بین ایجاد می شود باعث کاهش سرعت و در نهایت توقف کامل ماشین می گردد. این اصطکاک گرمای فوق العاده زیادی تولید می کند. در واقع سیستم توقف ماشین انرژی حرکتی را به انرژی گرمایی تبدیل می کند. جنس این صفحات معمولا از چدن یا الیاژ های مقاوم فولادی است تا بتواند این دمای بالا را تحمل کند. اما همین گرما اگر از حد مجاز عبور کند و نتواند به درستی دفع شود می تواند به اصلی ترین عامل خرابی چرخ ها تبدیل شود و ساختار مولکولی فلز را تغییر دهد.
تغییر شکل دادن صفحه فلزی به چه معنا است؟
بسیاری از افراد فکر می کنند که تاب برداشتن به معنای خم شدن کامل این صفحه فلزی است. اما نظر یک متخصص سیستم تعلیق خودرو در این باره بسیار دقیق تر است. او می گوید تغییر شکل در این قطعه در حد چند دهم میلی متر اتفاق می افتد و با چشم غیر مسلح به هیچ وجه قابل دیدن نیست. در واقع دلیل تاب دیسک ترمز به نا هموار شدن سطح صاف آن اشاره دارد. وقتی ضخامت این صفحه در بخش های مختلف متفاوت شود لنت ها نمی توانند به صورت یکنواخت با ان تماس پیدا کنند. همین تماس قطع و وصل شونده و غیر یکنواخت است که باعث ایجاد ضربه های متوالی می شود. این پدیده در اصطلاح علمی تفاوت ضخامت دیسک نامیده می شود اما در بین تعمیر کاران و مردم عادی همان تاب برداشتن شناخته می شود. در این حالت سطح فلز دارای پستی و بلندی های میکروسکوپی می شود.
نشانه های اولیه خرابی که باید جدی بگیرید:
قبل از اینکه به دنبال پیدا کردن دلیل تاب دیسک ترمز باشیم باید بدانیم چگونه این مشکل را در همان مراحل اولیه تشخیص دهیم. اولین و واضح ترین نشانه لرزش شدید فرمان ماشین در زمان کاهش سرعت است. یکی از مشتریان من در تعمیرگاه تعریف می کرد که هنگام سفر در یک جاده کوهستانی هر بار که پدال را فشار می داد فرمان به شدت در دست او می لرزید به طوری که کنترل ماشین برایش سخت می شد. این یک تجربه واقعی از بازار است که نشان می دهد این مشکل چقدر می تواند برای ایمنی سرنشینان خطرناک باشد. نشانه دوم لرزش پدال زیر پای شما است. وقتی پدال را فشار می دهید احساس می کنید که پدال در حال پس زدن و بالا و پایین رفتن است. لرزش اتاق ماشین هنگام ترمز گیری نیز از دیگر نشانه های این خرابی است. اگر این علائم را نادیده بگیرید به زودی قطعات دیگر مانند جلوبندی نیز دچار استهلاک شدید خواهند شد.
بررسی شوک حرارتی و نقش لنت ها در خرابی قطعات:
یکی از شایع ترین مواردی که به عنوان اصلی ترین دلیل تاب دیسک ترمز شناخته می شود پدیده ای به نام شوک حرارتی است. زمانی که شما در حال رانندگی هستید و ترمز می گیرید دمای این صفحه فلزی به شدت بالا می رود. این پدیده دقیقا مانند ریختن اب یخ درون یک لیوان شیشه ای داغ است که منجر به ترک خوردن ان می شود.
شستشوی ماشین بلافاصله پس از رانندگی طولانی:
تجربه من در بازار تعمیرات نشان می دهد که بسیاری از رانندگان نا خواسته باعث خرابی ماشین خود می شوند. بار ها مشتریانی داشته ام که پس از یک مسافرت طولانی در جاده مستقیما به کارواش مراجعه کرده اند. پاشیدن اب پر فشار روی چرخ هایی که هنوز فرصت خنک شدن پیدا نکرده اند یک اشتباه بسیار مهلک است و یک دلیل تاب دیسک ترمز قطعی به شمار می رود. نظر شخصی و تخصصی من این است که همیشه پس از رانندگی های طولانی حداقل زمان 30 دقیقه به ماشین اجازه دهید تا در دمای محیط خنک شود و سپس برای شستشو اقدام کنید. این کار ساده می تواند از هزینه های چند میلیونی برای تعویض قطعات جلوگیری کند و طول عمر سیستم توقف ماشین شما را به شدت افزایش دهد.
تفاوت کیفیت الیاژ ها در برابر تغییرات دمایی:
کیفیت مواد اولیه به کار رفته در ساخت این قطعات نقش بسیار پر رنگی در مقاومت ان ها دارد. اگر بخواهیم یک مقایسه کوتاه داشته باشیم باید بگویم قطعات ارزان قیمت موجود در بازار معمولا از چدن های بازیافتی با خلوص پایین ساخته می شوند در حالی که نمونه های اصلی دارای درصد بالایی از کربن در الیاژ خود هستند. قطعاتی که کربن بالاتری دارند در برابر حرارت بالا و تغییرات ناگهانی دما مقاومت بی نظیری از خود نشان می دهند. در نتیجه استفاده از قطعات تقلبی و ارزان قیمت خود یک دلیل تاب دیسک ترمز است زیرا این فلزات ضعیف نمی توانند فشار و گرمای ناشی از اصطکاک را تحمل کنند و خیلی زود تر از حد تصور تغییر شکل می دهند. همیشه سعی کنید قطعاتی را تهیه کنید که دارای ضمانت اصالت کالا و تاییدیه های استاندارد کشوری باشند.
نقش لنت های غیر استاندارد و رانندگی تهاجمی:
انتخاب لنت مناسب تاثیر مستقیمی بر سلامت صفحه فلزی چرخ دارد. در بازار دو نوع لنت نرم و سخت وجود دارد. لنت های سخت معمولا عمر طولانی تری دارند اما به شدت به سطح فلز مقابل خود اسیب می رسانند. وقتی شما از یک لنت بسیار سخت و بی کیفیت استفاده می کنید در زمان توقف به جای اینکه خود لنت خورده شود سطح صفحه فلزی را می تراشد و نازک می کند. نازک شدن این صفحه مقاومت ان را در برابر گرما کاهش می دهد و همین موضوع یک دلیل تاب دیسک ترمز به حساب می اید. مقایسه لنت های سرامیکی با لنت های فلزی ارزان نشان می دهد که نمونه های سرامیکی با وجود قیمت بالا تر انتقال حرارت بسیار بهتری دارند و از اسیب رسیدن به چرخ ها جلوگیری می کنند.
ترمز گیری های پی در پی در سراشیبی ها:
سبک رانندگی شما یکی از مهم ترین عوامل در حفظ سلامت قطعات ماشین است. رانندگی تهاجمی و استفاده مداوم از پدال توقف در مسیر های سر پایینی باعث می شود قطعات فرصت خنک شدن نداشته باشند. اصطکاک مداوم باعث می شود گرما درون فلز حبس شود. برای جلوگیری از این دلیل تاب دیسک ترمز بهتر است در سراشیبی ها از دنده سنگین استفاده کنید تا موتور ماشین به صورت طبیعی سرعت را کنترل کند و فشار از روی چرخ ها برداشته شود. این کار نه تنها ایمنی را بالا می برد بلکه استهلاک قطعات را به حداقل می رساند.
عدم تعویض به موقع قطعات مصرفی:
تمام شدن لنت ها و رسیدن ان ها به بخش اهنی یک فاجعه برای سیستم توقف ماشین است. وقتی لنت تمام می شود اهن روی اهن کشیده می شود که صدای بسیار ازار دهنده ای تولید می کند. این سایش مستقیم علاوه بر ایجاد خط و خش های عمیق روی سطح فلز گرمای وحشتناکی تولید می کند که اصلی ترین دلیل تاب دیسک ترمز در بین رانندگان بی دقت است. بازدید دوره ای در هر کیلومتر می تواند شما را از وضعیت قطعات مصرفی اگاه کند. اگر ضخامت لنت از حد مجاز کمتر شده است بدون اتلاف وقت ان را تعویض کنید تا از اسیب های جدی تر و هزینه های سنگین تر جلو گیری شود.
نقش خطاهای انسانی و مشکلات مکانیکی سیستم توقف:
بسیاری از افراد تصور می کنند که خرابی قطعات تنها به کیفیت ان ها یا نوع رانندگی بستگی دارد اما خطای مکانیک نیز می تواند یک دلیل تاب دیسک ترمز باشد. زمانی که چرخ ماشین بسته می شود پیچ ها باید با گشتاور مشخصی سفت شوند. متاسفانه در بسیاری از تعمیرگاه ها از اچار های بادی با فشار تنظیم نشده استفاده می شود. اگر پیچ های یک چرخ به صورت نامتوازن و بیش از حد سفت شوند فشار بسیار زیادی به سطح فلزی زیرین وارد می شود. این فشار نامتقارن باعث می شود فلز حتی قبل از گرم شدن دچار اعوجاج شود و به محض اولین ترمز گیری شدید لرزش شدیدی در فرمان احساس کنید.
کثیف بودن سطح توپی چرخ هنگام مونتاژ قطعه جدید:
یکی دیگر از اشتباهات رایج هنگام تعویض قطعات عدم تمیز کاری سطح اتصال است. توپی چرخ قطعه ای است که صفحه فلزی ترمز مستقیما روی ان می نشیند. اگر روی این سطح زنگ زدگی رسوب یا حتی ذرات ریز گرد و خاک وجود داشته باشد قطعه جدید کاملا صاف روی توپی قرار نمی گیرد. تجربه واقعی من در تعمیرگاه نشان داده است که حتی یک برجستگی به اندازه میلی متر ناشی از زنگ زدگی می تواند در لبه بیرونی چرخ لرزشی معادل چند میلی متر ایجاد کند. این عدم نشستن صحیح روی کار باعث سایش نامتوازن در طول زمان شده و به عنوان یک پنهان ترین دلیل تاب دیسک ترمز شناخته می شود. مکانیک حرفه ای همیشه قبل از نصب با استفاده از برس سیمی سطح توپی را کاملا صیقلی می کند.
خرابی گیره های نگهدارنده و درگیری دائمی قطعات:
گیره های نگهدارنده یا همان کالیپر ها وظیفه دارند لنت ها را به سطح فلزی فشار دهند و پس از رها کردن پدال ان ها را به جای خود برگردانند. اگر پین های راهنما در این گیره ها خشک شده باشند یا پیستون ان ها گیر کند لنت ها پس از برداشتن پا از روی پدال همچنان با سطح فلز درگیر می مانند. این درگیری جزئی اما دائمی باعث می شود چرخ در تمام طول مسیر در حال ساییده شدن باشد. گرمای تولید شده در این حالت به مرور زمان بالا می رود و فلز را نرم می کند. این حرارت مداوم یک دلیل تاب دیسک ترمز قطعی است که معمولا با بوی سوختگی از سمت لاستیک ها و داغ شدن بیش از حد رینگ ها خود را نشان می دهد. روانکاری دوره ای پین های کالیپر می تواند از این مشکل بزرگ جلوگیری کند.
بررسی ایرادات سیستم تعلیق و جلوبندی ماشین:
ارتباط قطعات جلوبندی با سیستم توقف بسیار نزدیک است. بلبرینگ چرخ وظیفه دارد تا چرخش روان و بدون لرزش محور را تضمین کند. زمانی که بلبرینگ خراب می شود و لقی پیدا می کند کل مجموعه چرخ در حین حرکت دارای ارتعاش می شود. این ارتعاش باعث می شود صفحه فلزی ترمز در یک مسیر کاملا مستقیم نچرخد و در حین چرخش ضربات ریزی به لنت ها وارد کند. این ضربات مداوم و سایش غیر یکنواخت به مرور زمان ضخامت فلز را در بخش های مختلف تغییر می دهد که این تغییر ضخامت نامنظم یک دلیل تاب دیسک ترمز است. گوش دادن به صدای زوزه از سمت چرخ ها در سرعت های بالا می تواند هشدار خوبی برای خرابی بلبرینگ باشد.
مشکلات مربوط به بوش ها و سیبک های جلوبندی:
قطعات پلاستیکی و لاستیکی در جلوبندی ماشین مانند بوش ها و دسته موتور ها برای جذب ارتعاشات جاده طراحی شده اند. اگر این قطعات پاره شوند یا خاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهند ضربات ناشی از دست انداز ها مستقیما به شاسی و سیستم چرخ منتقل می شود. هنگامی که شما روی یک سطح ناهموار ترمز می گیرید ارتعاشات سیستم تعلیق با نیروی توقف ترکیب می شود و فشار لحظه ای بسیار بالایی به فلز وارد می کند. این ضربات متوالی در هنگام ترمز گیری می تواند ساختار فیزیکی قطعه را ضعیف کرده و یک دلیل تاب دیسک ترمز در دراز مدت باشد. بنابراین سلامت جلوبندی نه تنها برای سواری نرم بلکه برای حفظ سلامت سیستم توقف نیز ضروری است.
عدم بالانس بودن لاستیک ها و رینگ ها:
بالانس نبودن چرخ ها یکی از ساده ترین اما مخرب ترین ایرادات ماشین است. وقتی یک لاستیک بالانس نباشد در سرعت های بالا شروع به لرزش می کند. این لرزش های فرکانس بالا مستقیما به صفحه ترمز متصل به رینگ منتقل می شوند. اگر در همین حالت راننده اقدام به ترمز گیری کند فلز داغ شده تحت تاثیر این لرزش های شدید قرار گرفته و دچار تغییر شکل پلاستیک می شود. این پدیده به عنوان یک دلیل تاب دیسک ترمز در خودرو هایی که در جاده های بین شهری تردد زیادی دارند بسیار شایع است.
بررسی راهکار های طلایی و عملی برای جلوگیری از خرابی مجدد چرخ ها:
اصلاح نحوه رانندگی یکی از مهم ترین قدم ها برای پیشگیری از خرابی سیستم توقف ماشین است. بسیاری از رانندگان عادت دارند در سراشیبی های طولانی به طور مداوم پای خود را روی پدال نگه دارند. این کار باعث تولید حرارت بسیار وحشتناک در سطح فلز می شود. نظر تخصصی من به عنوان یک کارشناس این است که همیشه در شیب های تند از دنده سنگین استفاده کنید تا موتور ماشین نقش کنترل کننده سرعت را ایفا کند. ترمز گیری های کوتاه و مقطعی بسیار بهتر از نگه داشتن مداوم پدال است. با این تغییر رفتار ساده می توانید به راحتی اصلی ترین دلیل تاب دیسک ترمز را از بین ببرید و عمر قطعات مصرفی خود را تا دو برابر افزایش دهید.
اهمیت انتخاب قطعات با کیفیت و اورجینال بازار:
بازار لوازم یدکی پر از قطعات ارزان قیمت و بی کیفیت است که از الیاژ های نامناسب و اهن بازیافتی ساخته شده اند. در یک مقایسه ساده بین یک قطعه اورجینال با کربن بالا و یک نمونه ارزان قیمت متوجه می شوید که نمونه ارزان قیمت توانایی دفع حرارت را ندارد. زمانی که دمای چرخ بالا می رود قطعه بی کیفیت به سرعت تغییر شکل می دهد. خرید قطعات اصلی شاید در ابتدا هزینه بیشتری داشته باشد اما از تعویض های مکرر و خطرات جانی جلوگیری می کند. استفاده از قطعات تقلبی همواره یک دلیل تاب دیسک ترمز در خودرو های داخلی بوده است که متاسفانه بسیاری از مالکان به ان توجه نمی کنند و درگیر هزینه های تعمیرگاهی می شوند.
سرویس های دوره ای و بازدید منظم مجموعه توقف:
بازدید دوره ای چرخ ها و بررسی وضعیت ضخامت لنت ها می تواند از بروز خسارات سنگین جلوگیری کند. توصیه می شود هر کیلومتر یک بار تمام چرخ ها باز شده و وضعیت گیره های نگهدارنده پین ها و سطح فلزی توپی بررسی شود. در بسیاری از موارد یک گیرپاژ ساده در کالیپر باعث درگیری دائمی و ایجاد حرارت می شود. اگر این مشکل در سرویس دوره ای تشخیص داده شود با یک روانکاری ساده برطرف می گردد اما در صورت بی توجهی همین ایراد کوچک به یک دلیل تاب دیسک ترمز تبدیل می شود. پیشگیری همیشه ارزان تر از درمان است و تمیز کاری منظم قطعات متحرک بهترین راه برای حفظ ایمنی ماشین است.
نتیجه گیری نهایی و کاربردی:
شناخت کامل دلیل تاب دیسک ترمز به شما کمک می کند تا از هزینه های تکراری و خطرات جانی در جاده ها در امان بمانید. همانطور که در این مقاله بررسی کردیم ترکیبی از کیفیت پایین قطعات رفتار های غلط در رانندگی مانند ترمز گیری های ممتد شوک های حرارتی ناشی از کارواش و ایرادات مکانیکی در زمان مونتاژ می توانند این فاجعه را رقم بزنند. برای داشتن یک سواری ایمن و بدون لرزش همواره از قطعات اصلی و اورجینال بازار استفاده کنید و نصب ان ها را به مکانیک های با تجربه که از ابزار های دقیق و ترک متر استفاده می کنند بسپارید. فراموش نکنید که سلامت سیستم توقف ماشین مهم ترین عامل حفظ جان شما و خانواده شما است پس بازدید های دوره ای را جدی بگیرید و در صورت مشاهده اولین نشانه های لرزش سریعا برای رفع عیب اقدام کنید. داشتن اگاهی و اصلاح عادات رانندگی کلید اصلی کاهش استهلاک خودرو شما خواهد بود.
